Odpady tworzyw sztucznych to jeden z trudniejszych problemów w całym systemie zagospodarowania odpadów. Wynika to z dużej różnorodności stosowanych tworzyw w praktycznie wszystkich sektorach gospodarki. W ostatnich latach obserwuje się wyraźny wzrost produkcji i zużycia opakowań z tworzyw sztucznych. Poza opakowaniami (ok. 38% produkcji tworzyw), znaczne zużycie tworzyw sztucznych obserwuje się w budownictwie (16%), przemyśle elektrotechnicznym i elektronicznym (12%), motoryzacyjnym (10%) oraz rolnictwie (5%). Inne gałęzie przemysłu zużywają ok. 17% produkcji tworzyw. Odzwierciedleniem tego są znaczne ilości odpadów tworzyw sztucznych w odpadach, przy czym odpady opakowaniowe mają w tym ponad 40% udział. Według danych Krajowego Planu Gospodarki Odpadami, w 2000 r. ilość odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych wynosiła 470,9 tys. ton (12,2 kg na mieszkańca) a prognozy przewidują wyraźny wzrost tych wartości w najbliższych latach: w 2007r. będzie to 699,4 tys. ton (ok. 18,1 kg namieszkańca). Obecnie w Polsce zużycie tworzyw osiągnęło 1 mln ton rocznie. Dlatego wszelkie działania, obejmujące jak największy strumień odpadowych tworzyw sztucznych, są niezwykle istotne dla całej gospodarki odpadami. Podstawowym problemem są pokonsumpcyjne odpady opakowaniowe. W przypadku opakowań z tworzyw sztucznych, decydujący udział ma polietylen (PE), polipropylen (PP), politereftalan etylenu (PET), polistyren (PS) i polichlorek winylu (PVC). Tworzywa te są powszechnie wykorzystywane także w innych działach gospodarki i stanowią blisko 80% całej światowej produkcji tworzyw. Przyjmuje się, że udział procentowy poszczególnych tworzyw w 2010 r. będzie praktycznie taki sam, jak w 2007 r., jednakże znacznie wzrosną ich ilości.
Należy także oczekiwać, że na rynku będzie pojawiać się coraz więcej materiałów złożonych, wielowarstwowych z udziałem tworzyw sztucznych, co z pewnością będzie miało istotny wpływ na metody zagospodarowania odpadów. Proponując metody zagospodarowania odpadowych tworzyw sztucznych, poza jakościowym i ilościowym scharakteryzowaniem najważniejszych strumieni odpadów, należy brać pod uwagę także dostępność poszczególnych technologii, możliwości zbytu otrzymanych produktów oraz uwarunkowania organizacyjno-prawne. Dotychczas podstawową (bo najtańszą) metodą zagospodarowania odpadów w Polsce było składowanie. Wszelkie inne metody, prowadzące do wykorzystania odpadów, wiążą się ze znacznymi nakładami. Wprowadzone na przełomie lat 2001/2002 przepisy dotyczące gospodarki odpadami, w szczególności Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie depozytowej i opłacie produktowej (DzU z 2001 r. nr 63, poz. 639), wniosły zupełnie nowe rozwiązania i możliwości w zakresie zagospodarowania odpadów opakowaniowych zawierających tworzywa sztuczne. W tym przypadku odpowiedzialność została przeniesiona na producenta produktu, z którego dopiero powstanie odpad (po wykorzystaniu).
Podstawowym obowiązkiem nałożonym na przedsiębiorców jest zapewnienie odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych, powstających w wyniku wprowadzenia na rynek krajowy produktów w opakowaniach. Niewywiązanie się z tego nakazu skutkuje koniecznością uiszczenia tzw. opłaty produktowej. Pozyskane w ten sposób środki przeznaczone są na finansowanie działań ograniczających ilości odpadów kierowanych na składowiska.
W systemie tym kluczowym zagadnieniem jest pojęcie odzysku i recyklingu. Przepisy nie uznają za recykling odzysku energii polegającego na bezpośrednim spaleniu. Tym samym wykorzystanie wysokoenergetycznych tworzyw sztucznych do produkcji tzw. paliw alternatywnych nie jest uznawane za recykling. Metoda ta nie może być więc wykorzystywana przez przedsiębiorców do zrealizowania swoich obowiązków związanych z recyklingiem.
System opłat produktowych uruchomił środki pozwalające na sfinansowanie innych niż składowanie metod zagospodarowania odpadów, w szczególności bardziej złożonych metod recyklingu, w tym recyklingu materiałowego. W przypadku tworzyw sztucznych, system ten wspiera jednakże wyłącznie zagospodarowanie opakowań i nie obejmuje odpadów tworzyw sztucznych pochodzących z innych branż. Konieczny jest więc rozwój także innych, alternatywnych metod, zagospodarowujących w sposób kompleksowy jak największą ilość
odpadowych tworzyw sztucznych.
Osiągnięty niespełna 10% poziom recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych praktycznie w całości został zrealizowany poprzez recykling materiałowy. Biorąc jednak pod uwagę strukturę odpadów tworzyw sztucznych, objęcie nim znacznie większego strumienia odpadów niż obecnie jest dyskusyjne. Barierą dalszego rozwoju jest fakt, że metoda ta wymaga jednorodnych, czystych tworzyw i nie nadaje się do przetwarzania wyrobów wielomateriałowych. W tej sytuacji znacznie lepszym rozwiązaniem jest przetworzenie tworzyw na surowce podstawowe, czyli recykling surowcowy.
Wprzypadku tworzyw sztucznych otrzymywanych w zdecydowanej większości z ropy naftowej, są to niskocząsteczkowe elementy polimerów, zbliżone swoim składem do surowców petrochemicznych, które można otrzymać w wyniku depolimeryzacji. Jednakże instalacje wymagane dla tego typu procesów są skomplikowane i drogie. Dlatego też został wprowadzony system promujący surowcowe wykorzystanie odpadów tworzyw sztucznych, polegający na wprowadzeniu ulg podatkowych, w przypadku wykorzystania produktów depolimeryzacji odpadowych tworzyw sztucznych do komponowania paliw motorowych.
Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania, kompleksowy system zagospodarowania odpadowych tworzyw sztucznych powinien uwzględniać, obok stosunkowo dobrze opanowanego recyklingu materiałowego oraz spalania z odzyskiem energii, także recykling surowcowy, umożliwiający znaczne zwiększenie ilości odpadowych tworzyw sztucznych poddawanych recyklingowi. System taki umożliwia elastyczne reagowanie na zmiany jakościowe i ilościowe dostarczanych do przerobu odpadów i pozwala na racjonalne zagospodarowanie wszystkich dostarczonych odpadów.
« Lista biuletynów




RANKING
ONLINE
SilverCube s.c.